Truyện ngắn in trong sách Màu của hạnh phúc
1.Kể từ lúc cha tôi thông báo gia đình sẽ chuyển vào thành phố đến lúc tôi trở thành học sinh thành phố thứ thiệt chỉ có một tháng. Hôm khai giảng, mẹ tôi dành hẳn một buổi tối hôm trước để chuẩn bị cho tôi cả về vật chất lẫn tinh thần. Cái áo tôi đang mặc đặc sệt ”chất thành thị’‘. Nghay cả đến quần jeans. Chỉ thị của cha tôi là ”100% thành thị”. Ông không muốn tôi, đứa con trai độc nhất của ông, còn dấu vết dù chỉ một chút hơi hướm quê mùa. Cha tôi bảo:” Phải vứt hết những gì thuộc thành phần nông thôn trong con người. Phải trở thành người của thành phố’‘. Và để chứng thực lời nói đó, cha tôi mua cả một lố quần áo lòe loẹt cho cả tôi và ông mặc. Gia đình tôi khá giả. Hồi ở quê, nhà tôi giàu nhất nhì thị xã. Bây giờ lên thành phố, cái tiếng giàu có đã thành khá giả. Dân thành phố quá giàu.
2. Lần đầu tiên đi dự một cái lễ khai giảng ở trường mới, tôi lo âu vô cùng. Cái lo âu ấy xuất phát từ những bộn bề chuẩn bị của cha mẹ tôi dành cho tôi. Hôm khai giảng, tôi cố tỏ ra phớt đời, kiêu hãnh để giống dân thành phố như cha tôi bảo nhưng chẳng hiểu sao, đến lúc hát quốc ca tôi lại quên khuấy tất cả. Tôi hát rất to át cả tiếng hát trong loa. Bạn bè xung quanh mắt tròn mắt dẹt nhìn tôi rồi phá lên cười. Cười rất nhiều. Tôi cứ đỏ dừ cả mặt. Đã thế, thầy chủ nhiệm của tôi còn bắt tôi viết bản kiểm điểm vì tội gây mất trật tự trong khi chào cờ.. Bài học đầu tiên của tôi học được ở thành phố đó là ”không gây mất trật tự bằng cách hát quá to’‘. Trường tôi là trường chuyên, lớp chọn. Cha tôi bảo:’‘ Ở đấy người ta dùng kỉ luật thép đấy! Mà cứ như vậy trường mới được gọi là mũi nhọn của ngành giáo dục chứ”. Ở trong trường môn nào thầy cô cũng cho là mũi nhọn. Cơ hồ như trường là một quả mít với vô số mũi nhọn vậy. Tôi đem suy nghĩ ấy viết vào thư và gửi cho bé Ti ở quê. Mấy hôm sau bé Ti gửi thư lên bảo tôi rằng ở dưới quê mùa này cũng có rất nhiều mít. Mùa này mít bắt đầu chín, lúc nào anh nhớ về ăn.
3. Lớp tôi có 28 học sinh. Hóa ra cũng chẳng phải là người thành phố hết. Ngoài tôi ở dưới thị xã lên còn có Giang ở Huế, Thanh ở Hải Phòng và Hà bên Sài Đồng ngày ngày đạp xe lên trường học. Giang ra đây theo gia đình. Bố của Giang công tác theo hợp đồng ba năm. Thanh cũng như tôi, chuyển nhà lên thành phố. Còn Hà thì nhà vẫn ở Sài Đồng ngày ngày đạp xe đến gần hai chục cây số để lên trường.
Hà bảo cả nhà chỉ còn mình Hà được đi học, cha mẹ Hà muốn Hà học thật giỏi cho nên….
Tôi ở lớp chơi thân với ba đứa ấy. Tụi lớp gọi chúng tôi là ”tứ quái biên thùy”, ý rằng chúng tôi từ những nơi xa trở lại đây học. Tôi chẳng có ý kiến. Giang chỉ cười, còn Thanh thích. Riêng Hà thì ghét cách gọi ấy. Ở trong lớp, tụi con trai thích Giang nhất. Giang xinh xắn, ăn nói có duyên. Con gái Huế có khác. Thanh thì không được ưa cho lắm. Tụi con trai bảo:‘‘ Nó toang toác và nóng nảy, thô lỗ nữa”. Thanh bảo:” Con gái Hải Phòng tụi tao đứa nào cũng vậy. Bộc tuệch bộc toạc, cái gì cũng xổi và thẳng”. Tôi cũng biết thế nên tôi quý cái Thanh nhất trong bọn. Riêng Hà, tụi con trai có đứa thích, có đứa ghét. Tụi con trai đeo kính cận thì ghét, còn tụi con trai đeo kính đen, xanh, đỏ, tím, tía thì thích. Hà chơi với tụi con trai ấy rất thân. Chỉ sau một tháng, nó đã không phải đi xe đạp đi học nữa. Một thằng lớp dưới thường đến đón đưa Hà. Tụi lớp tôi kháo nhau:”Cái Hà và chicken boy của nó hôm Trung Thu đi chơi trắng đêm bên phố nhà nghỉ ở Gia Lâm”. Tôi hỏi Hà. Nó lắc đầu cười và bảo:”Chấp làm gì lũ nhiều chuyện ấy. Tuấn mà còn hỏi nữa là Hà cho Tuấn de luôn đấy”. Tôi không hỏi nữa, Nhưng Thanh thì khác. Hôm đó bốn đứa đi ăn nem chua nướng trên phố Hàng Bạc, Thanh và Hà cãi nhau lớn, thậm chí còn thề sẽ không thèm chơi với nhau nữa. Giang buồn và khóc. Tôi- thằng con trai duy nhất trong bọn chỉ biết im lặng. Chuyện là thế này, Thanh hỏi Hà như tôi đã từng hỏi Hà vụ Trung thu. Hà cũng gạt đi. Thanh bảo:
-” Mấy đứa mình chơi thân với nhau tao mới nói thật chứ mày với thằng Nguyên mà yêu nhau thì lố lắm. Nó mới học 11, kém mình đến cả một lớp kia mà!”
Hà cho rằng Thanh quá nhiều chuyện và thế là cãi nhau.
4. Hà yêu Nguyên, cái thằng mà lớp tôi gọi là chicken boy của Hà. Hai đứa vẫn cặp kè suốt cả học kì 1 năm lớp 12. Tôi sợ mất Hà nên chẳng nói gì.
Vả lại, khi Hà nói:’‘Đấy là mốt của học sinh thành phố” thì tôi hoàn toàn im lặng. Có lúc còn nghĩ đến chị Lê- sinh viên trường đại học Ngoại Ngữ, nhà cạnh nhà tôi.
Ở lớp tôi còn có Thảo. Thảo là học sinh thành phố nguyên chất. Thảo nhẹ nhàng và dễ gần. Thanh bảo tôi:”Cái Thảo có ý với Tuấn đấy. Cùng là con gái, tôi hiểu”. Thành hiểu và tôi cũng hiểu. Hà cũng biết chuyện, Hà nói:’‘Ở thành phố, lớp 12 là phải yêu rồi’‘. Giang nghe chỉ im lặng. Tính Giang trầm. Huế mà! Nhưng tôi còn bé Ti. Hồi còn học lớp 10 ở quê, cha tôi và cha của bé Ti đã đính ước ngầm với nhau, định ra khi tôi ra trường làm lễ cưới. Cũng buồn buồn. Ở quê tôi, 18 tuổi đã rậm rực cưới xin rồi. Đất lề quê thói mà.Tôi đem việc Thảo ra kể với cha tôi, và trình bày cả việc bé Ti, cha tôi bảo:” Hãy quên đi chuyện quê mùa ấy. Nếu muốn, con hãy cứ yêu cho đậm chất dân thành phố hơn nữa”.
Tôi nghe theo cha tôi và năng lên nhà Thảo. Thanh và Hà nghiễm nhiên trở thành tả hữu quân sư của tôi, còn Giang thì chỉ đứng ngoài cuộc. Có lần tôi bắt gặp Giang tha thẩn trên đường Phan Đình Phùng. Con đường ấy tôi và Giang vẫn thường đi. Giang hay viện cớ này nọ để từ chối đi chơi với tụi tui. Thanh bảo:” Nó đang tương tư ai đấy thôi’‘. Tôi hỏi Giang, Giang bỗng òa khóc. Tôi lúng túng, Giang bảo:”Không có gì đâu”. Tôi cũng cố gọi là không có gì.
5. Có một hôm. Hà đến lớp với khuôn mặt thắc thỏm lo âu. Trông xanh xao lắm.
Thanh bảo tôi hỏi Hà bởi đã lâu Thanh và Hà không giao tiếp. Tôi hỏi thì Hà tránh. Mãi sau, Hà mới bảo tôi rằng nó với Nguyên chia tay. Lúc nó nói, nó khóc. Thanh biết chuyện, xuống làm um lên ở lớp thằng Nguyên và thủ thỉ với Hà. Tụi nó hòa lại, tôi cũng mừng. Nhưng cũng chẳng mừng được lâu. Được một tuần, Hà lại cặp với Vũ- một tay chơi khét tiếng ở thành phố. Thanh lại làm ầm lên. Hai đứa lại cãi nhau. Lần này, Thanh nói quá lên, Thanh bảo
– Dù gì thì mình cũng là dân quê. Đừng ”dân chơi” như thế kẻo rồi ngã đau lắm
Hà òa khóc. Rồi mặt nó đanh lại:
– Không! Tao không là dân quê, dù thế nào cũng không phải.
Thanh nói với tôi. Thanh bảo:”Cái Hà biến chất rồi! Nó từ chối nguồn gốc mà!”.
Tôi đem kể với cha tôi. Cha tôi chỉ thở dài. Rồi ông bảo:” Không phải chỉ có Hà mà cả chúng ta nữa. Tất cả đều cố giấu đi cái bản chất quê. Là dân quê nhục lắm. Dù giàu đến mấy cũng chỉ là anh nông dân thôi. Thằng bơm xe thành phố cũng còn khinh”.
Và cha tôi kể chuyện ngày trước cha tôi lên thành phố, bị thằng bơm xa chửi là dân quê mùa mà cũng đòi đi Cub. Câu nói đó xoáy vào tâm can cha tôi. Và hôm nay là kết quả của những chuỗi ngày âm thầm mặc cảm của cha tôi. Ông không muốn tôi bị coi là cái anh nông dân. Ông còn bắt tôi phải thề trước bàn thờ răng luôn coi mình là dân thành phố.
6. Rồi năm học lướp 12 cũng đi qua. Giang trở vào Huế, đến kì thi đại học Giang mới ra. Nó thi vào đại học Sân khấu Điện ảnh. Thanh thi đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà thôi học và biến mất. Còn tôi thi Ngoại thương.
Tháng 10, chúng tôi tụ lại ở hàng sữa chua cạnh trường. Giang, Thanh và tôi. Còn Hà thì không thấy. Chúng tôi kéo nhau qua cầu Chương Dương sang Sài Đồng tìm. Cha của Hà bảo:”Bác coi như không có nó nữa”. Mẹ Hà khóc:”Nó đi làm vũ nữ rồi’‘, Thanh thở dài:”Phải, cái Hà có tư tưởng từ chối nguồn gốc từ hồi phổ thông còn gì”. Tôi buồn. Tự dưng nhớ bé Ti và quê. Giờ bé Ti có lẽ bắt đầu lên lớp 11. Thư trước, bé Ti nói lớp 12, bé Ti cũng sẽ lên Hà Nội học. Không biết bé Ti có giống tôi và Hà không nữa. Đâm lo.
7. Thảo cũng đã có người yêu. Tôi thất bại cũng bởi là tôi hay chạy theo cái gọi là dân thành phố.
Cha tôi bây giờ hay buồn vô cớ. Mẹ bảo:” Làm dân thành phố khó thật.Cái cốt lõi vẫn là cái anh nông dân”. Tôi chẳng biết nói gì. Nông dân và thành thị tưởng chỉ khoác cái áo, cái quần lên là được nhưng cha tôi đã lầm- Hà cũng lầm cả. Có mỗi Thanh là không. Giang bảo:”Rứa từ giờ, Tuấn là người chi?”. Tôi bảo:” Người nông thôn”. Giang cười:”Bắt đầu từ khi mô?”. Tôi nói:” Từ khi gặp Giang…”. Giang đấm tôi thùm thụp. Thanh bảo:’‘Mình đi tìm Hà đi!” Tôi và Giang cùng gật đầu.
Đã một năm qua rồi, cũng chẳng biết giờ cha tôi đã ổn định được nhà của khi về lại dưới quê chưa nữa. Chắc là rồi, bởi sinh nhật tôi sắp đến, cha tôi – mẹ tôi và làng xóm láng giềng đã chuẩn bị làm tiệc sinh nhật cho tôi ở quê mà!.
Hết! -CT
